Lapikoan / Esperimentuak /

Txanponak katiluaren hondoan

2008/08/06 

Esperimentu honetan ikusiko dugu argi-izpia kurbatu egiten dela airetik uretara pasatzean, hau da, norabidea aldatzen duela. Horretarako, botila bat, katilu opaku bat, 10 zentimoko txanpon bat eta ore apur bat behar ditugu.
Lehenengo, orezko bisore bat egingo dugu. Pieza luze samarra egitea komeni da, 3 bat zentimetrokoa, eta botilaren tapan erantsiko dugu. Ondoren, zulotxo bat egin piezaren erdian.
Katiluaren hondoan txanpona jarriko dugu, ore-bolatxo batekin itsatsita.
Segidan, katilua botilaren albo-alboan jarri. Zer distantziatara? Hori jakiteko, orezko bisoretik begiratuko dugu. Hasieran, katilua oso hurbil dagoenez, hondoan txanpona ikusiko dugu. Hurbilegi jarri dugula esan nahi du. Beraz, katilua pixkanaka urrundu; hain justu, katiluaren ertzak txanpona ikustea eragozten digun arte.
Orain, egoera hau da: botilaren tapoi gainean jarritako bisoretik begiratzean ez dugu txanpona ikusiko.
Ondoren, katilua urez bete eta... hara! zulotik berriz begiratzean txanpona oso ondo ikusten dela konturatuko gara.

Zer gertatzen da?
Katilua hutsa dagoela, argia zuzen-zuzen doa zulotik katilura, eta katiluaren ertzak ez digu txanpona ikusten uzten.
Katilua urez betetzean, ordea, argia errefraktatu egiten da, hau da, norabidea aldatzen du. Ondorioz, primeran ikusten dugu hondoa, eta baita txanpona ere.
Esperimentuaren inguruan kontu polit bat sortuz gero, magia-truku gisa aurkez genezake lagunen aurrean, eta esan: 'ba al dakizue urak hondoko txanpona agerraraz dezakeela?'

Ea arrakastarik baduzuen esperimentuarekin!