Lapikoan / Esperimentuak / Fisika

Berotan handi, hotzetan txiki

2010/04/20 Oihane Lakar

Beroa egiten duen egunetan, zure etxea, ohea, autoa, jostailuak... handitzen dira? "Hori galdera tentela" pentsatuko du batek baino gehiagok; "Ez, noski! Bero edo hotz egin, aipatutako horien guztien tamaina beti bera da!".

Hori, ordea, ez da beti gertatzen; gauza batzuk hedatu, handitu egiten dira beroarekin, eta uzkurtu edo txikitu hotzarekin. Adibiderik nahi? Bada, gasa.

Bai, gasa, arnasten dugun hori. Esperimentu erraz batekin frogatuko dugu. Horretarako, botila bat, puxika bat, ur hotzez betetako ontzi bat eta ur beroz betetako beste bat beharko dituzu.

Egin beharrekoa
Lehenik, hartu puxika, sar ezazu botilaren ahoan, eta ziurtatu ez dela gelditzen aireak alde egiteko zirrikiturik.Ondoren, hartu botila eta sartu ur berotan. Ikusi, ikusi nola puzten den puxika! Orain, atera ur berotik botila, eta sartu ur hotzetan; puztutako puxika hustu egin da!

Zer gertatu da?
Ur berotan sartzean, botila berotu egiten da, eta barruan duen gasa ere bai. Gasa, berotzen denean, hedatu egiten da, eta botilak ezin du gas hori hartu. Orduan, botilatik atera eta puxika puzten du atera den aireak.

Ur hotzetan sartzean, berriz, kontrakoa gertatzen da: airea hoztu egiten da, hoztean uzkurtu egiten da, eta botilaren barrura itzultzen da.