4. proba:
Irudiak: Alai Zubimendi
Antzinako zibilizazioek matematikaren inguruko jakintza handia zuten. Horrek lagundu zien zibilizazio handi izaten. Duela lau mila urte (Europa artean zibilizazio handirik gabeko eremua zenean), Egipton, Babilonian, Indian eta Txinan matematika asko zekiten. Haiek asmatu zituzten, hain zuzen ere, zenbakiak idazteko lehenengo ikurrak, eta matematika erabiltzen zuten eguneroko arazoei irtenbidea bilatzeko. Haien azalean jarriko zaituztegu ZN Olinpiadako laugarren proban; horretarako, herrialdean klikatu, eta haien inguruko informazioa jasoko duzue. Herri jakintsu haiengandik ikasiko duzue, eta oso erraz erantzungo diezue galderoi. Zorte on!
|
 |
Esan
hiru zenbaki hauen balioa zein den:
 |
 |
 |
Laborari
batek Nilo bazterreko lur-sail laukizuzen bat hesitu nahi du. Lur-sailak
38 errege?ukondo ditu luze eta 13 zabal. Alde zabalenetako batean Nilo
ibaia dagoela kontutan harturik, zenbat errege-ukondo hesi erabili beharko
ditu laborariak lur-saila ixteko? Idatzi emaitza zenbaki egiptoarretan.
 |
Esan
hiru zenbaki hauen balioa zein den.
 |
 |
 |
Babiloniarrek
60ko multzoak egiten zituzten zenbaketak egiteko orduan, eta ez hamarrekoak,
guk bezala. Astronomian iaioak izanik, haien zenbatzeko modu xelebre
hura gaur egunera arte iritsi zaigu. Ba al dakizue zer tresnatan erabiltzen
ditugun oraindik 60 oinarriko zenbakiak?
 |
Indiarrek
intuizio handia erabili zuten Pitagorasen teorema aurkitzeko. Gogoratu
Pitagorasen teoremak zer dioen: triangelu zuzen bateko katetoen karratuen
batura hipotenusaren karratuaren berdina da. Ea zuek ere, intuizio pixka
batekin, gai zareten, papiroflexia erabiliz, Pitagorasen teorema frogatzeko.
Horretarako, moztu lauki urdina modu egokian eta estali lauki berdea
lauki gorriarekin eta moztutako zati urdinekin. Dena estali behar da,
gero!
 |
Txinako
errege-etxeko ofizial batek eta haren laguntzaileak 21 urrezko txanpon
jasoko dute soldata gisa. Txinako ohiturei jarraiki, ofizialak laguntzaileak
halako bi jaso beharko du. Zenbat dagokio bakoitzari?
Animo ekipo!
ARAUAK
Erantzunak bidaltzeko epea: urtarrilaren 27ra arte.
Otsailaren 6an jakin ahalko duzue erantzunen puntuazioa. Hirugarren proba honetako puntuek azken sarirako balioko dute.
Zer hartuko dugu kontuan? Badakizue, hiru irizpide hartuko ditugu kontuan lanak saritzeko: originaltasuna, egokitasuna eta zenbat landu den. Horien arabera, hiru lan aukeratuko ditugu. Irabazleak 10 puntu jasoko ditu, bigarrenak 8 puntu lortuko ditu eta hirugarrenak, berriz, 6 puntu. Lehengo saria jasotzen duenak, puntuez gain, gela osoarentzako saria jasoko du. Gainerako lanek, 3 puntu eskuratuko dituzte, epez kanpo bidaltzen dutenek 1 puntu eta probarik bidaltzen ez duten ikasgelek 0 puntu izango dute.
Erantzunak nola bidali: zuen erantzunak zernola@elhuyar.com helbidera bidali behar dituzue. OSO GARRANTZITSUA DA mezuaren gaian probaren zenbakia edo izena, ikastetxearen izena eta gelaren maila jartzea. Adibidez, Zamudioko Txirriplon ikastolako DBHko 2A gelak lehen probaren erantzuna bidali nahiko balu, gaian testu hau gehitu beharko luke: "1. proba-Txirriplon ikastola-DBH2A".
Animo, has zaitezte lanean!!! Zuen erantzunen zain gaude!
BABESLEA
Hilabete honetako probaren babeslea eta sari-emailea:
GAZTETXULOk oparitutako 3 hilabeteko harpidetza
gelako ikasle guztiei.